Biểu đồ xương cá
1. Lịch sử:
- Biểu đồ xương cá ( fishbone diagram ) hay biểu đồ nguyên nhân – kết quả ( cause-and-effect diagram ) có tên gốc là phương pháp Ishikawa là 1 phương pháp nhằm nhận diện vấn đề và đưa ra giải pháp trong quản lý, lãnh đạo.
- Được ông Kaoru Ishikawa đưa ra vào những năm 1960. Ông là người tiên phong về quản lý chất lượng tại nhà máy đóng tầu Kawasaki và được xem là người có công với quản lý hiện tại.
2. Biểu đồ xương cá là gì:
- Được xem là 1 trong 7 công cụ cơ bản của Quản lý chất lượng, bao gồm Histogram, ParetoChar, checksheet, control chart, Flowchart và scatter diagram
- Nó được gọi là xương cá vì biểu đồ này có hình dạng giống xương cá
3. Sử dụng nó khi nào:
- Khi có nhu cầu tìm hiểu 1 vấn đề, xác định nguyên nhân gốc.
- Khi muốn tìm ra tất cả các lý do dẫn đến phát sinh vấn đề, tiến trình giải quyết vấn đề khó khăn, các vấn đề phát sinh khác hoặc những thất bại.
- Khi muốn tìm hiểu lý do dẫn đến tiến trình không đưa đến kết quả mong muốn
- … Đặc biệt là để tìm ra cốt lõi, nguyên nhân ( chính và phụ ) của vấn đề
4. Biểu đồ được xây dựng thế nào?:
Khi phát sinh vấn đề, để tìm hiểu vấn đề sẽ làm theo các bước
- Vẽ biểu đồ xương cá
- Liệt kê vấn đề cần tìm hiểu ở đầu cá. Ví dụ vấn đề ở đây là vì sao sản lượng không đạt.
- Đặt tên cho mỗi nhánh xương cá. Ví dụ: Con người, máy móc, môi trường làm việc, phương pháp quản lý.
- Tìm hiểu nguyên nhân, yếu tố ở từng đầu cá nêu trên với câu hỏi được lặp đi lặp lại :”Cái gì gây ra?”. Ví dụ: con người có 1 số nguyên nhân như: người đi không đủ, người mới …
- Lập lại với các nhánh phụ. Nhóm phụ lại tiếp tục đặt câu hỏi: “Tại sao cái đó gây ra?”/
- Tiếp tục cho đến khi không còn thông tin hữu ích nữa.
- Phân tích các nguyên nhân của từng nhóm phụ sau khi đã thống nhất với thông tin thu thập được theo từng lĩnh vực
- Thỏa thuận thứ tự ưu tiên về tầm quan trọng của các nguyên nhân và đó là những nguyên nhân gốc cần có biện pháp khắc phục.
Chú ý: Để đưa đến tận gốc vấn đề chúng ta cần sử dụng cách thức 5W1H ( What-Where-Why-When-Who-How )
–>> Tổng hợp lại ta được biểu đồ xương cá
Comments